Jak zrobić własny zeszyt? Kompletny poradnik dla każdego.

Potrzebujesz zeszytu, który wygląda dokładnie tak jak chcesz? Ma idealną wielkość i kolor linii, odpowiedni rodzaj papieru – może w kropki, może w linie – i do tego jeszcze personalizowaną okładkę, która zatrzymuje wzrok? Dobra wiadomość jest taka, że zrobienie własnego zeszytu jest prostsze, niż myślisz, a przy odrobinie planowania możesz stworzyć coś naprawdę wyjątkowego. W tym artykule przeprowadzę Cię przez cały proces krok po kroku.

Dlaczego warto zrobić własny zeszyt?

Zanim przejdziemy do szczegółów, warto zadać sobie pytanie: po co w ogóle robić zeszyt samemu, skoro w każdym sklepie można kupić gotowy? Powodów jest kilka:

Cena - własny zeszyt 16 kartkowy kosztuje ok. 1zł, a 32 kartkowy ok. 1,50zł.
Wzór - ja nie znalazłem zeszytów 16 kartkowych w kropki, a takich najbardziej potrzebuję do notatek. Z moim kreatorem zeszytów możesz mieć dowolny wzór, kolor, marginesy i inne bajery.
Okładka - w końcu unikniesz tandetnych okładek i kaszaniastych wzorów. Z moim kreatorem okładek zrobisz sobie elegancką okładkę.
Papier - możesz wybrać taki, jakiego potrzebujesz. Piszesz piórem? Markerem? Nie musisz polegać na tym co zastaniesz w sklepie.

Do tego wszystkiego wspomnijmy fakt, że przedmioty ręcznie robione są inne. Mają w sobie coś, czego nie da się kupić w sklepie. Traktuje się je inaczej – z większą uwagą i szacunkiem. Kiedy dziecko ma ręcznie robiony zeszyt, który samo zrobiło, podchodzi do niego zupełnie inaczej niż do czegoś ze sklepu. A do tego – co nie bez znaczenia – własny, personalizowany notes jest często zwyczajnie tańszy niż markowe notesy z designerską okładką (niedługo napisze post o tym, jak zrobić gruby notes z własną oprawą twardą).

Zeszyty to też świetny pomysł na prezent, na warsztaty kreatywne z dziećmi, albo po prostu na wyrażenie swojego stylu. Nie musisz rezygnować z jakości – przy odpowiednich narzędziach efekt może być absolutnie profesjonalny.

Co będzie Ci potrzebne?

Zszywacz

Przyda Ci się zszywacz z obrotową głowicą (typu „broszurnik"). Pozwala on odwrócić główkę zszywacza o 90°, dzięki czemu możesz wsunąć złożone kartki i zszyć je dokładnie wzdłuż zgięcia – tak jak w prawdziwej broszurce. To jeden z najprostszych i najładniejszych sposobów na trwałą oprawę domowego zeszytu.

Możesz go kupić już za 10-15zł. Ja używam takiego za 20 zł i jest idealny. Można własny notes zszyć igłą, ale wymaga to więcej pracy i wprawy, a do tego działa najlepiej w przypadku grubych notesów (które się jeszcze podkleja). Zwykłe zeszyty w miękkiej oprawie potrzebują zszywki.

Papier do środka

Najprostszym wyborem jest standardowy papier A4 (80 g/m²), który złożysz na pół, by uzyskać format A5 – najpopularniejszy wśród zeszytów. Możesz też zdecydować się na papier w innym formacie, w zależności od tego, do czego zeszyt ma służyć.

Ile kartek potrzebuję? Na zeszyt 16 kartkowy potrzebujemy tak naprawdę 8 kartek A4. Do cienkiego notesu wystarczy 8–16 złożonych kartek (co daje 16-32 kartkowe zeszyty), do grubszego możesz użyć więcej, ale musisz uwzględnić to, że im więcej stron, tym wymagany jest lepszy zszywacz.

Okładka

Okładka powinna być z grubszego papieru 250 g/m². Możesz wydrukować własny projekt lub użyć bloku technicznego w jednolitym kolorze. Bardzo dobrym pomysłem będzie gruby papier prążkowany wzdłuż dłuższego brzegu, który będzie bardzo trwały.

Drukarka

Zrobienie własnego zeszytu (jeśli nie jest to notes ze stronami bez wzorów) ma sens raczej wtedy, jeśli mamy dostęp do kolorowej drukarki atramentowej. Drukarki laserowe, które pokrywają proszkiem papier raczej się do tego nie nadzadzą. Kartki brudziłyby nam pióro lub długopis, a okładka ścierałaby się w trakcie używania.

Jak zrobić zeszyt krok po kroku?

Krok 1: Zaprojektuj wnętrze

Zanim cokolwiek wydrukujesz, zastanów się, jaki rodzaj zadruku chcesz w środku zeszytu:

Czysty - idealny do rysowania czy pisania piórem (kafka takiego używał)
W kratkę – klasyczny, dobry do matematyki
W linie – idealny do pisania, prowadzenia dziennika czy zeszytu z przepisami kulinarnymi
W kropki – ulubiony wśród fanów bullet journalingu i osób, które lubią pisać swobodnie
Specjalne układy – np. strony do przepisów kulinarnych, planer tygodniowy, strony z marginesami, strona ozdobna z kwiatami itd.

Na mojej stronie znajdziesz generator wnętrza zeszytu, który pozwala Ci w kilka kliknięć stworzyć w pełni personalizowany środek.

Tak naprawdę, wystarczy wybrać rodzaj wzoru i kliknąć pobierz PDF. Każdy wzór automatycznie dostosowuje inne ustawienia, które testowałem na swoich zeszytach.

Idealne rozwiązanie, jeśli chcesz np. ręcznie robiony zeszyt z przepisami z własnym układem stron, albo zeszyt dla dziecka z większą kratką.

Krok 2: Wydrukuj strony

Wydrukuj przygotowane strony. Generator umożliwia korzystanie z funkcjo tzw. opacity, która powoduje, że na jedną stronę drukarka zużywa znikomą ilość tuszu.

Uwaga: PDF ściąga automatycznie 2 strony dla obustronnego wydruku. Drukując, zaznacz tyle kopii ile kartek ma mieć zeszyt i jeśli zeszyt ma marginesy dolne, zaznacz obracanie wokół krótszego boku.

Wydrukowane strony złóż osobno idealnie na pół i przejedź po krawędzi czymś twardym. Następnie włóż jedną w drugą.

Krok 3: Zaprojektuj okładkę

Na mojej stronie dostępny jest generator okładek, który pozwala stworzyć okładkę w jednym z trzech trybów:

Tryb marmurkowy

Wzory marmurkowe, które oferuję, nawiązują do tradycji ręcznego marmurkowania papieru – techniki o wielowiekowej historii, która do dziś jest ceniona przez miłośników pięknych książek i notesów. Każdy wzór jest niepowtarzalny i nadaje zeszytowi elegancki, artystyczny charakter – żaden zeszyt ze sklepu nie będzie wyglądał tak ładnie.

wybrać spośród gotowych skanów marmurków (papier marmurkowy to moja specjalność! Możesz też zrobić taki samodzielnie.),
dodać własne elementy graficzne i tekst,
dopasować kolorystykę do swoich upodobań,
wygenerować gotowy PDF w odpowiednim rozmiarze – gotowy do druku na grubszym papierze lub kartonie.

Tryb wzorzysty

Wzory, które są tu dostępne inspirowane są tzw. papierami dominote, które słynne są wśród introligatorów i zdobią wnętrza książek.

Możesz manipulować przyciskiem zoom, żeby zwieloktrotnić szablon wzoru.
Możesz dodawać swoje zdjęcia, żeby na okładce umieścić np. swoje logo.
Możesz edytować kolory wzorów i zapisać go jako swój (wzory zapisują się tylko na urządzeniu z którego korzystasz)

Ciekawostka: Każdy wzór stworzony jest za pomocą skryptów korzystających z wyrażeń matematycznych. Jeśli jesteś nauczycielem matematyki, fizyki lub programowania, to świetny sposób, żeby przenieść suchą wiedzę do rzeczywistości i zrobić warsztaty z młodzieżą. Sprawdź moc dydaktyczną p5js.

Możesz wydrukować okładkę na zwykłej drukarce, na drukarce fotograficznej lub zlecić wydruk w lokalnym punkcie usługowym. Każdy może zaprojektować w pełni personalizowaną okładkę dokładnie pod swój gust, niezależnie od doświadczenia graficznego.

Krok 4: Złóż blok zeszytu

Złóż wydrukowane kartki na pół i ułóż je w odpowiedniej kolejności. Upewnij się, że strony są ułożone równo i że zgięcia są ostre – możesz użyć linijki lub drewnianej łyżki, żeby uzyskać precyzyjny kant.

Krok 5: Nałóż okładkę

Nałóż wydrukowaną i wyciętą okładkę na zszyty blok. Możesz ją przykleić od wewnątrz cienką warstwą kleju introligatorskiego lub PVA, albo zszyć razem z blokiem na etapie poprzedniego kroku.

Okładkę możesz też zabezpieczyć laminatem (w punkcie ksero), co nada jej odporność na zabrudzenia i doda profesjonalnego wykończenia.

Krok 6: Zszyj zeszyt

Teraz czas na zszywacz! Wsuń złożony blok kartek do zszywacza z obrotową głowicą i zszyj wzdłuż grzbietu – zwykle dwie zszywki wystarczą: jedna w górnej tercji grzbietu, druga w dolnej.

Jeśli używasz długoramiennego zszywacza, połóż złożone kartki płasko i zszyj od zewnątrz do środka – zszywki wyjdą dokładnie na złożeniu.

Upewnij się, że zszywki są równo zaciśnięte i że nie wystają poza obrys kartek.

Krok 7: Wyrównaj papier

Każda kolejna kartka przesuwa się o grubość papieru. Wydaje się to niewiele, ale już przy 16 kartkowym zeszycie (czyli 8 kartkach A4) warto obciąć boczną krawędź, żeby wyrównać strony. Pozwoli to swobodnie kartkować przez całość zeszytu.

Możesz to zrobić za pomocą nożyka do tapet i linijki.

Pomysły na ozdobienie zeszytu

Gotowy zeszyt to dopiero punkt wyjścia. Oto kilka pomysłów na dodatkowe udekorowanie:

Wstążka zakładkowa – przyklej cienką wstążkę do górnej krawędzi grzbietu przed złożeniem okładki
Piękne strony – możesz wydrukować jedną stronę z botanicznym obrazkiem lub inną grafiką. Mnóstwo darmowych źródeł znajdziesz u mnie na stronie.
Etykieta – wydrukowana etykieta na okładce z tytułem zeszytu - możesz ją zaprojektować w generatorze
Papier marmurkowy jako wyklejka – naklejony na wewnętrzną stronę okładki wzorzysty papier nadaje zeszytowi wyjątkowy charakter. Możesz kupić papier u mnie.
Narożniki ochronne – metalowe narożniki, jak w starych albumach fotograficznych, nadają notesowi elegancki wygląd, choć raczej przydają się do notesów w twardej oprawie.
Zaokrąglone narożniki - możesz użyć specjalnego dziurkacza, do zaokrąglenia narożników. Zeszyt dłużej ci wtedy posłuży.

Handmade zeszyt dla dziecka – świetny pomysł!

Zrobiłem cały ten poradnik dlatego, że nigdzie nie mogłem dostać zeszytu 32 kartkowego w kropki, a jeśli już znalazłem, to kosztował 15 złotych.

Tworzenie własnego zeszytu to przecież doskonała aktywność do zabawy z dziećmi w każdym wieku. Młodsze mogą pomóc, a starsze mogą zrobić je samodzielnie i będą z tego dumne.

Ręcznie robiony zeszyt dla dziecka to coś znacznie więcej niż tandeta ze sklepu. To też świetny sposób na rozwinięcie kreatywności i ćwiczenie precyzji manualnej.

Podsumowanie

Jeszcze raz - zachęcam do stworzenia własnego zeszytu. Mi zrobienie własnego zajmuje teraz 3 minuty i kosztuje złotówkę.

👉 Przejdź do generatora wnętrza zeszytu i stwórz swój pierwszy projekt już teraz. 👉 Zaprojektuj własną okładkę – wybierz swoją okładkę marmurkową lub stwórz własny wzór.